Ebeveynlik söz konusu olduğunda zihninizden sık sık şu sorular geçebilir:
“Ne yapmalıyım?”, “Nasıl davranmalıyım?”, “Doğru olan ne?”
Çocuğunuz öfkelendiğinde ne söylemelisiniz, sizi dinlemediğinde nasıl davranmalısınız, bir sınır koyarken hangi cümleyi kurmalısınız… Bazen ebeveynlik, doğru cevaplarını bulmanız gereken uzun bir “yapılacaklar listesi” gibi hissettirebilir.
Oysa mindful ebeveynlik size yeni bir “doğru ebeveynlik” listesi sunmaz. Daha çok, bir an durup hem çocuğunuzda hem de kendinizde neler olduğunu fark etmeye davet eder.
Çünkü ebeveynlik yaparken yalnızca bugünün içinde değilsinizdir. Kendi çocukluğunuzdan getirdikleriniz, anne-babanızla kurduğunuz ilişki, çevrenizden duyduğunuz “iyi ebeveyn şöyle olmalı” düşünceleri ve çocuğunuzla ilgili beklentileriniz de zaman zaman ilişkinize eşlik eder.
Bazen farkında olmadan karşınızdaki çocuğa değil, zihninizdeki “olması gereken” çocuğa bakmaya başlayabilirsiniz. Daha sakin olmasını, daha kolay uyum sağlamasını, daha çok dinlemesini ya da bazı şeyleri artık yapabiliyor olmasını bekleyebilirsiniz.
Mindful ebeveynlik ise bütün bu beklentilerin arasında biraz durup çocuğunuzu olduğu haliyle görebilmeye alan açar:
“Çocuğum şu anda ne yaşıyor? Neye ihtiyacı olabilir? Ve bütün bunlar bende ne uyandırıyor?”
Bu, çocuğunuzun her davranışını onaylamak, her istediğini yapmak ya da sınır koymamak anlamına gelmez. Buradaki kabul; “Her şey böyle kalsın.” demek değil, bir şeyi değiştirmeye çalışmadan önce olanı gerçekten görebilmektir.
Bazen çocuğunuz öfkelendiğinde sizin de öfkelendiğinizi, sabrınızın azaldığını ya da bir an önce bu duygunun geçmesini istediğinizi fark edebilirsiniz. Bazen de verdiğiniz tepkinin yalnızca o ana değil, kendi geçmişinizden getirdiğiniz bir yere dokunduğunu görebilirsiniz.
İşte bu fark ediş, otomatik olarak tepki vermekle bilinçli bir yanıt vermek arasında küçük bir alan yaratır.
Mindful ebeveynlik; her zaman sakin, sabırlı ve ne yapacağını bilen bir ebeveyn olmak değildir. Bazen yorulmak, bazen sabrınızın tükenmesi, hatta bazen istemediğiniz bir tepkiyi vermek de ebeveynliğin içindedir.
Önemli olan, koptuğunuzu fark ettiğinizde yeniden ilişkiye dönebilmektir.
Belki de bu nedenle, “Ne yapmalıyım?” sorusundan önce kendinize sorabileceğiniz daha kıymetli bir soru vardır:
“Şu anda ne oluyor? Çocuğumda ne oluyor, bende ne oluyor?”
Çünkü çocuğunuzla kurduğunuz ilişkide değişim, çoğu zaman doğru cümleyi bulmakla değil; önce fark etmek, anlamak ve gerçekten görebilmekle başlar.
Klinik Psikolog İdil Hız