Okulun ilk günü yaklaştığında hazırlıkların çoğu çocuğunuz içindir. Çantası hazırlanır, kıyafetleri seçilir, okul hakkında konuşulur. Belki “Heyecanlı mısın?”, “Merak etme, çok güzel olacak.” gibi cümlelerle onu bu yeni deneyime hazırlamaya çalışırsınız.
Peki çocuğunuzun nasıl hissedeceğini düşünürken, siz kendi duygularınızı ne kadar fark ediyorsunuz?
Okula başlamak yalnızca çocuklar için değil, ebeveynler için de yeni bir dönemin başlangıcıdır.
Çocuğunuzu başka bir yetişkine emanet etmek, günün bir bölümünde neler yaptığını bilmemek, ihtiyaç duyduğunda her zaman yanında olamayacağınızı düşünmek sizde de farklı duygular uyandırabilir.
Kaygı, hüzün, özlem, heyecan, suçluluk… Bir yanınız onun büyüdüğünü görmekten mutluluk duyarken, diğer yanınız “Acaba bensiz ne yapacak?” diye düşünüyor olabilir.
Bazen bu duygular kendilerini doğrudan göstermez.
“Öğretmeni onu anlayabilecek mi?”
“Beni özlerse ne yapacak?”
“Bir şeye ihtiyacı olduğunda söyleyebilecek mi?”
“Ağlarsa hemen yanına gitmeli miyim?”
“Bugün biraz daha erken alsam mı?”
Bu soruların altında çocuğunuzun ihtiyacını anlamaya çalışma isteğiniz olabileceği gibi, sizin ayrılıkla ilgili yaşadığınız duygular da olabilir.
Bu nedenle okulun ilk günlerinde kendinize şu soruyu sormanız önemli olabilir:
“Şu anda çocuğum mu zorlanıyor, yoksa onun zorlanma ihtimali mi beni zorluyor?”
Buradaki amaç kaygılanmamak, üzülmemek ya da duygularınızı çocuğunuzdan saklamak değildir. Önemli olan, kendi duygunuzu fark edebilmek ve çocuğunuzun duygusuyla karıştırmamaktır.
Çünkü çocuklar yeni bir ortama alışırken yalnızca söylenenleri değil; yüz ifadelerini, ses tonlarını, vedalaşma biçimlerini ve yetişkinlerin davranışlarını da takip ederler. Siz “Burada güvendesin, birazdan görüşeceğiz.” derken bu ayrılığın taşınabilir olduğuna güvenebildiğinizde, çocuğunuzun da bu yeni deneyime güvenebilmesine alan açarsınız.
Elbette çocuğunuz ilk günlerde ağlayabilir, size daha sıkı sarılabilir, ayrılmak istemeyebilir. Ya da tam tersine, arkasına bile bakmadan sınıfa girebilir. Bunların her biri sizde farklı duygular uyandırabilir.
Çocuğunuzun zorlanması her zaman bir şeylerin yolunda gitmediği anlamına gelmez. Yeni bir ortama alışmak, yeni ilişkiler kurmak ve sizden ayrıyken de güvende olabileceğini deneyimlemek zaman alabilir.
Tam da bu noktada çocuğunuza verebileceğiniz destek, onun her zor duygusunu ortadan kaldırmaya çalışmak değil; zorlandığında yanında olduğunuzu hissettirirken aynı zamanda bununla baş edebileceğine güvenmektir.
Çünkü okula başlamak, çocuğunuzun dünyasının biraz daha genişlemesidir. Sizin yanınızda kurduğu güveni, yavaş yavaş başka ortamlara ve ilişkilere taşıyabilmesidir.
Sizin içinse bazen biraz geri çekilmek, izlemek ve onun yapabildiklerine güvenmek anlamına gelebilir.
Belki de okulun ilk günlerinde çocuğunuza “Bugün nasıl hissediyorsun?” diye sorarken, kendinize de aynı soruyu sormanız iyi bir başlangıç olabilir:
“Çocuğum okula başlarken ben nasıl hissediyorum?”
Çünkü kendi duygunuzu fark edebilmeniz, çocuğunuzun duygusuna daha sakin ve güvenli bir yerden eşlik edebilmenize yardımcı olur.
Bazen okula alışmak, yalnızca çocuğun değil; ebeveynin de ayrılığa, büyümeye ve çocuğunun kendi dünyasını kurmasına yavaş yavaş alan açtığı bir süreçtir.
Burada amaç duygularınızı çocuğunuzdan saklamak ya da hiç kaygılanmamak değildir. Ama kendi kaygınızı fark edip taşıyabilmek, çocuğunuza önemli bir mesaj verir:
“Ayrılmak bazen zor olabilir ve yine de güvendeyiz.”
Çünkü okula başlamak biraz da budur.
Çocuğun dünyasının yavaş yavaş genişlemesine izin vermek…
Her deneyiminde yanında olamasanız da baş edebileceğine güvenmek…
Ve gerektiğinde geri dönebileceği güvenli yerin hala orada olduğunu hissettirmek.
Belki okulun ilk günlerinde çocuğunuza sormadan önce kendinize de şu soruyu sorabilirsiniz:
“Bugün okula başlamak bende nasıl bir duygu uyandırıyor?”
Çünkü bazen okula alışmak yalnızca çocuğun değil, ebeveynin de zamanla öğrendiği bir süreçtir.
Klinik Psikolog İdil Hız