Çocukluk, dünyanın büyük bir merakla keşfedildiği bir dönemdir. Bir yaprağın üzerindeki küçücük bir ayrıntı, uzaktan gelen bir ses ya da daha önce fark edilmeyen bir renk, bir çocuğun dikkatini uzun süre üzerinde tutabilir. Yetişkinler için sıradanlaşan pek çok şey, çocukların dünyasında hâlâ keşfedilmeyi bekleyen küçük birer deneyimdir.
Mindfulness, biraz da çocukların zaten sahip olduğu bu doğal merakı ve fark etme halini desteklemekle ilgilidir.
En temel haliyle mindfulness; içinde bulunulan ana dikkat verebilmek, o anda bedende, duygularda ve çevrede olup bitenleri fark edebilmektir. Çocukluk döneminde ise bu farkındalık, çocuğun gelişimsel özelliklerine uygun, doğal ve deneyimsel bir şekilde ele alınır.
Buradaki amaç çocukların daha sakin, daha sessiz ya da her zaman daha kontrollü olmaları değildir. Çocukluk; hareketin, heyecanın, öfkenin, merakın, üzüntünün ve neşenin bir arada olduğu canlı bir dönemdir. Mindfulness bu duyguları değiştirmeye çalışmaktan önce, çocuğun “Şu anda bende ne oluyor?” sorusuna yavaş yavaş yaklaşabilmesine alan açar.
Çünkü çocukların kendi iç dünyalarını tanımaları da zamanla gelişir. Kızdıklarında bedenlerinde neler olduğunu fark etmek, heyecanlandıklarında kalplerinin hızlandığını hissetmek, dikkatlerinin bazen dağılıp yeniden geri gelebileceğini keşfetmek… Bunların her biri çocuğun kendisini tanıma yolculuğunun küçük parçalarıdır.
Anaokulu döneminde mindfulness da tam olarak bu gelişimsel sürecin içinde kendine yer bulur. Çocuğun dikkatini, bedenini, duygularını ve çevresini merak etmesine; yaşadığı deneyimle biraz daha temas kurmasına destek olur.
Belki de bu nedenle çocuklarla mindfulness, onlara nasıl hissetmeleri ya da nasıl olmaları gerektiğini öğretmekten çok, kendilerinde olanı fark edebilmelerine alan açmaktır.
Bazen bir sesi gerçekten duymak, bir duygunun geldiğini fark etmek, bedeninden gelen küçük bir sinyali yakalamak ya da yalnızca o an yaptığı şeyin içinde olabilmek…
Farkındalık, çocuklukta tam da böyle küçük anların içinde filizlenir.
Klinik Psikolog İdil Hız